Peru is een land met een rijke geschiedenis. Wij zijn op zoek gegaan naar het Inca tijdperk. Door het hele land kom je plaatsen tegen die uit het Inca tijdperk stammen. Sommige zijn historisch, omgebouwd tot toeristische trekpleisters, zoals Machu Picchu. Anderen liggen in het landschap en worden gebruikt door huidige bewoners. En op andere plekken zijn archeologen nog steeds onderzoeken aan het doen. Als je in Peru bent ontkom je niet aan de Inca’s.
De Inca’s hebben echter een kleine periode (1438-1519) geheerst in Peru. Voor de Inca’s bestonden er al hele gemeenschappen met veel kennis over astronomie, bewerken van het land en hoe om te gaan met natuurlijke waterbronnen. Sommige pre-Inca culturen zijn nog altijd aanwezig in het land. En langzaam krijgen deze pre culturen ook meer aandacht doordat gidsen erover praten. Als je ernaar vraagt komen mooie verhalen los.
Cusco is de hoofdstad van de Inca’s geweest en had voor de verovering van de Spanjaarden 1 miljoen inwoners. Het huidige aantal is 450.000 inwoners. Op het hoogtepunt gaat het totale Inca imperium van Ecuador, Peru, Colombia, Argentinië, Bolivia naar Chili met 10-14 miljoen inwoners. In 120 jaar tijd is het geslonken tot 10% Inca inwoners. 80% van de Inca’s zijn omgekomen door meegebrachte ziektes van de Spanjaarden zoals pokken, mazelen, griep, tyfus en de bof. De overige 10% is omgebracht in gevechten of afgeslacht door de Spanjaarden, waarbij ze heel ingenieus te werk zijn gegaan. Om de Inca’s uit te roeien hebben de Spanjaarden zoveel mogelijk mensen met kennis omgebracht en gebouwen vernietigd.
In een steegje in Cusco is de steen met 12 hoeken. En in de wijk San Blas wat hogerop in Cusco zie je ineens een stukje berg waar ze niet omheen kunnen.
Er zijn 14 Inca keizers geweest, die via bloedband over zijn gegaan. Waarbij elke keizer kijkt naar alle zonen en alleen de beste wordt de volgende Inca keizer. Hierdoor ontstaat rivaliteit tussen broers, waar de Spanjaarden gebruik van hebben gemaakt, door de laatste broers tegen elkaar op te zetten, zodat ze zelf niet hoeven vechten.
De Inca’s hebben een geloof waarbij ze de zon en de maan aanbidden, de man en de vrouw, bepaalde natuurkrachten zoals het water en de stand van de sterren gebruiken en 3 spirituele, heilige dieren kennen.
- De condor, Hanan Pacha, de boodschapper tussen de hemel en de aarde, de koning van de lucht. Die verbonden is met de god van de zon.
- De puma, Kay Pacha, staat voor het aardse rijk, het leven in het hier en nu. Een model voor hoe het dagelijkse leven mag zijn: sterk, wendbaar en moedig in dit leven. De Inca stad Cusco is herbouwd in de vorm van een puma, wat staat voor bescherming en kracht.
- De slang, Uchu Pacha, die staat voor de onderwereld. Diep, verborgen belichaamt het wijsheid, vernieuwing en alles wat geworteld was in de aarde en de vruchtbaarheid. De gids van de mysteries naar het hiernamaals, de voorouders, de dood en de wedergeboorte.
Vanaf het plein Plaza de Armas, midden in Cusco, zijn in diverse richtingen tempels gebouwd om de goden te vereren. Toen de Spanjaarden kwamen, hebben ze alle gebouwen afgebroken en op de fundatie christelijke kerken gebouwd. Als je nu op het plein staat zie je allemaal christelijke kerken.
Speciale aandacht geef ik aan de 9e Inca koning, Pachacuti. Hij heeft het Inca imperium enorm uitgebreid en Cusco opnieuw ingericht. Heel veel bouwwerken en een wegennet zijn onder zijn regeringsperiode gebouwd. Waar je nu de ruïnes van kunt bezoeken. In 1650 en in 1950 zijn er grote aardbevingen geweest in Cusco waarbij veel Spaanse koloniale gebouwen zijn vernietigd. De kerken zijn overeind gebleven, omdat ze gebouwd zijn op een Inca fundatie.
Pachacuti heeft ook Machu Picchu laten bouwen. Een prachtig dorp tussen bergen in, zodat je beschermt bent tegen de vijanden. De Spanjaarden hebben Machu Picchu niet gevonden, waardoor de stad ‘compleet’ is gebleven. De lokale bevolking is altijd een deel van de terrassen blijven gebruiken om groenten te verbouwen. Toen in 1911 Hiram Bingham Machu Picchu ‘ontdekte’. Hij zag de waarde van de stad in en heeft Machu Picchu op de kaart gezet. Na de ‘ontdekking’ heeft hij alle overwoekerde terrassen afgebrand, waarbij veel informatie verloren is gegaan. Denk aan alle materialen die bij een brand verbranden en nooit meer te achterhalen zijn: weefgetouwen, kettingen met kralen van zaden, etc. Saqsaywamán net boven Cusco heeft op mij net iets meer indruk gemaakt als Machu Picchu. Voor Arjan staat Machu Picchu bovenaan.
De Inca’s hebben alle kennis over het land, de natuur en de technieken verzameld van de volkeren die er al zijn in Peru. En hierdoor prachtige bouwwerken gemaakt. Doordat ze kennis hadden van aardbevingen en b.v. water staan door het hele land allerlei terrassen en bouwwerken nog altijd. En zijn natuurlijke waterwegen nog altijd aanwezig. Goed te zien in het prachtige dorp Ollantaytambo.
Bij een Inca gebouw zijn de onderste stenen groot en in elkaar gemaakt, als een puzzel. Elke steen is met zand, water en hematiet zo geschuurd, dat het passend is gemaakt voor de steen ernaast en eronder. Hierbij hebben ze geen specie gebruikt om de stenen aan elkaar te ‘lijmen’. Ze hebben de buitenmuren iets schuin laten lopen, zodat het bij een aardbeving overeind blijft staan. Ook wisten ze veel van de astronomie en hoe de aardbol in een jaar draait. Want in verschillende gebouwen komt de zon op speciale dagen, zoals 21 juni en 21 december binnen door een raam. Of in de tempel van de zon is er dan, in de schaduw ,een puma zichtbaar. Heel ingenieus gemaakt en gecombineerd alle kennis.
De Inca’s leefden in het ritme van de aarde, wat betekent een kalenderjaar van 13 maanden, de 13 maan standen per jaar. Waarbij 21 juni het begin van het nieuwe jaar is. De start van de winter, het regenseizoen en 21 december start van de zomer, het droogte seizoen. Dit hebben ze achterhaald door tabletten waarop tekeningen staan van de maanden, en wat ze in die maanden doen, zoals zaaien of oogsten. Heel bijzonder dat ze die kennis hadden en volledig gebruikt hebben. Natuurlijk hebben de Spanjaarden die jaartelling om zeep geholpen en de christelijke kalender ingevoerd, wat vandaag de dag nog altijd zo is, dezelfde kalender als bij ons. Maar als je buiten de grote steden komt zie je dat er nog veel gebruiken zijn die te maken hebben met de maan standen. Bepaalde gebeurtenissen hebben ze gekoppeld aan een christelijke dag en zo gedenken ze zowel oude rituelen als christelijke rituelen. In Cusco wordt het festival van de zon, Inti Raymi, gevierd op 24 juni.
Zout uit een berg wordt gemijnd sinds het Inca tijdperk, nog altijd door ongeveer 600 gezinnen die elk 10 zoutmijnen hebben. Indrukwekkend!
Moray, het laboratorium – onderzoeksveld van de Inca’s waarbij de in de laagste cirkels fruit geteeld werd. Op hogere terrassen allerlei soorten aardappels en in de hoogste ringen quinoa en kiwicha (amaranth). De velden worden sinds een aantal jaren niet meer gebruikt vanwege droogte.
Ik ben diep onder de indruk van de kennis die er was bij de volkeren voor en tijdens het Inca tijdperk. Het voelt alsof ze op de hoogte waren van de aarde, de aardbevingen, waar water in een berg verstopt is geweest, hoe kunnen we welk gewas op wat voor hoogte het beste laten groeien. Ze hebben veel onderzoek gedaan, maar ze hadden nog geen wiel, papier of schrift. Een groot deel van informatie overdracht gebeurde in de weefgetouwen en in kettingen. Waarbij de kralen van de kettingen, zaden of ander materiaal, een vorm van communicatie was. Dit was een taak van één vrouw in elke gemeenschap. Ze zijn erachter gekomen dat vrouwen belangrijke religieuze, economische en politieke rollen hebben gespeeld in het Inca tijdperk. We zien hier niets van tijdens onze reis, maar bij navraag bij verschillende gidsen krijgen we prachtige stukken informatie over de positie van de vrouw tijdens het Inca tijdperk. Op onze laatste avond in Puno verteld een gids ons over twee mummies die gevonden zijn, waarbij een mummie, man met goud (zon) is gevonden en een mummie, vrouw met zilver (maan) is gevonden. Pre Inca tijdperk, maar een voorbeeld van gelijkwaardigheid.
Vanuit ‘de wereld’ gaat veel aandacht uit naar de Inca’s en Machu Picchu. Terwijl ik eigenlijk veel nieuwsgieriger ben naar de volkeren, de kennis en kunde pre-Inca. In mijn ogen zijn de Inca keizers grote boefjes geweest. Ik hoop dat er in de aankomende jaren meer openingen in het toerisme ontstaat, om ook aandacht aan de inheemse volkeren ‘Indigenous people’ te geven. Want van wie hebben de Inca’s de kennis overgenomen?
p.s. We horen dat er mensen in Peru wonen die niet van het bestaan van Machu Picchu weten. Wat zegt dat over de huidige samenleving?
Reply